«Η Διορία του Nέρωνος», Καβάφης

Ένα ποίημα αφιερωμένο στον Κέρβερο που κυβερνά την Ελλάδα:

Δεν ανησύχησεν ο Νέρων όταν άκουσε
του Δελφικού Μαντείου τον χρησμό.
«Τα εβδομήντα τρία χρόνια να φοβάται.»
Είχε καιρόν ακόμη να χαρεί.
Τριάντα χρονώ είναι. Πολύ αρκετή
είν’ η διορία που ο θεός τον δίδει
για να φροντίσει για τους μέλλοντας κινδύνους.

Τώρα στην Pώμη θα επιστρέψει κουρασμένος λίγο,
αλλά εξαίσια κουρασμένος από το ταξείδι αυτό,
που ήταν όλο μέρες απολαύσεως —
στα θέατρα, στους κήπους, στα γυμνάσια …
Των πόλεων της Aχαΐας εσπέρες …
A των γυμνών σωμάτων η ηδονή προ πάντων …

Aυτά ο Νέρων. Και στην Ισπανία ο Γάλβας
κρυφά το στράτευμά του συναθροίζει και το ασκεί,
ο γέροντας ο εβδομήντα τριώ χρονώ. »

..Και ο νοών νοείτω

Η ευθύνη για τη βία ανήκει στον ισχυρό

Του Αυγουστινου Ζενακου* από την Καθημερινή

Η βία και η καταστροφή είναι καταδικαστέες. Αυτή όμως η δήλωση είναι τόσο χρήσιμη ως εργαλείο ανάλυσης όσο το να προσπαθείς να προσεγγίσεις τη λογοτεχνία με μόνον εξοπλισμό τη σκέψη «μου αρέσει η ομορφιά και δεν μου αρέσει η ασχήμια». Είναι, με άλλα λόγια, μια κοινοτοπία. Εκεί βρίσκεται η αντίρρησή μου με τους θρήνους για τις καταστροφές στην Αθήνα. Οχι στο ότι υποστηρίζω τη βία και την καταστροφή.

Επειδή, όμως, ακριβώς δεν τα υποστηρίζω, οφείλω να δω την πραγματικότητα: μια απονομιμοποιημένη κυβέρνηση (τα ποσοστά των κομμάτων έχουν καταβαραθρωθεί, ενώ ο σχηματισμός της ήταν, σύμφωνα με ορισμένους συνταγματολόγους, αντισυνταγματικός), φέρνει προς ψήφιση κατεπειγόντως ένα Μνημόνιο (πάλι αντισυνταγματικά, σύμφωνα με ορισμένους), με την αιτιολογία ότι δεν υπάρχει επιλογή (έστω αν αυτό έχει αποδειχθεί ψευδές στο παρελθόν – αλλά και τώρα, με την αναβολή του Eurogroup), και μια επίσης απονομιμοποιημένη Βουλή το ψηφίζει.

Εκατοντάδες χιλιάδες αντιδρούν και κατεβαίνουν στον δρόμο. Η αστυνομία τούς χτυπά απρόκλητα, με δυσανάλογη βία: τους πνίγει αδιάκριτα στα δακρυγόνα, ενώ οι εποχούμενες ομάδες της θερίζουν κεφάλια με τα κλομπ. Ας προσπαθήσουμε λοιπόν να μην ξεχνούμε το πιο σημαντικό: Σε μια διαδήλωση, οι προετοιμασμένοι για καταστροφή είναι ίσως μερικές χιλιάδες. Καθώς, ωστόσο, η αστυνομία επιτίθεται απρόκλητα σε εκατοντάδες χιλιάδες, που δεν προετοιμάστηκαν για καμία καταστροφή, αρκετοί αρχίζουν κι αυτοί τον πετροπόλεμο. Αμύνονται, οργίζονται, σπάνε, στήνουν οδοφράγματα, ανάβουν φωτιές για να αντέχονται τα δακρυγόνα. Αυτοί δεν είναι λίγοι προετοιμασμένοι. Είναι πολλοί και αυθόρμητοι. Και η αντίδρασή τους είναι ανθρώπινη μπροστά στην απρόκλητη βία. Θα έπρεπε να μας ανησυχεί αν δεν συνέβαινε, όχι επειδή συμβαίνει.

Αν, αντιμέτωποι με την έκρηξη «φυσιολογικών» ανθρώπων, η δική μας αντίδραση είναι ο θρήνος για τα νεοκλασικά κτίρια, τότε είμαστε ένα από δύο πράγματα: Είτε πολιτικά αφελέστατοι, που ζούμε σε γυάλα. Είτε πολιτικοί απολογητές ενός απονομιμοποιημένου καθεστώτος που εντέχνως, πίσω από τον θρήνο για τα κτίρια, πετυχαίνουμε να συγκαλύψουμε τον εγκληματικό ρόλο της αστυνομίας, την ολιγαρχική λειτουργία της κυβέρνησης και την έντονη αντίδραση των πολιτών και επιδιώκουμε, με πρόσχημα τη «νομιμότητα», την εισαγωγή ακόμη βιαιότερων κατασταλτικών μέτρων.

Με μια φράση: την ευθύνη για τη βία, αν είμαστε τίμιοι, την αναζητούμε πρωτίστως σε αυτόν που έχει την ισχύ. Και την ισχύ την έχουν η κυβέρνηση και η αστυνομία.

* Ο κ. Αυγουστίνος Ζενάκος είναι δημοσιογράφος. Αρθρογραφεί στο περιοδικό Unfollow.