Η προπαγάνδα κατά του Επίκουρου

Ο Κήπος ήταν για πολλούς και διάφορους λόγους στόχος σε αδιάκοπη και βίαιη επίθεση. Παρακολουθούσαν και κουτσομπόλευαν το τί έκαναν και τί έλεγαν εκεί μέσα. Θορυβούσαν υποκριτικά για κάθε τι που μπορούσε να ερεθίσει τους αφώτιστους.

Ο Επίκουρος, φώναζαν, περιφρονεί τα εγκύκλια μαθήματα, γιατί ο ίδιος ήταν απαίδευτος. Ο Μητρόδωρος ασέβησε στον Όμηρο, γιατί είπε σ’έναν νέο να μη σκοτίζεται που δεν ξέρει αν ο Έκτορας ήταν Έλληνας ή Τρωαδίτης. Λαβή για διασυρμό έδινε η παρεξήγηση ή διαστροφή του όρου ηδονή, που στάθηκε μοιραία στην ιστορία της Σχολής ως τις μέρες μας. Έλεγαν πως εκεί μέσα δουλεύουν για το στομάχι και για τις σαρκικές ηδονές, όπως κατάντησε τυπικό στους απληροφόρητους: Επικουρισμός σημαίνει να φάμε και να πιούμε γιατί αύριο θα πεθάνουμε.

Χρησιμοποίησαν έναν ελαφρόμυαλο τον Τιμοκράτη, αδελφό του Μητρόδωρου, που από διαφορές με τον αδελφό του κι ανικανότητα να προσαρμοστεί στο φρόνημα της Σχολής, κλώτσησε κι έγινε σωστή πληγή. Έβριζε όλους όπου πήγαινε, στις συναθροίσεις, στα θέατρα, κοντά στους άλλους λόγιους: «διακωμωδεί σε (Επίκουρε) Τιμοκράτης ο Μητροδώρου αδελφός επί τούτοις εν ταις εκκλησίαις, εν τοις θεάτροις, παρά τοις άλλοις σοφισταίς» (Αλκ., IV 17,10). Διεκτραγωδούσε το τί είδε κι έπαθε εκεί μέσα, πως μόλις γλύτωσε από τις νυχτερινές φιλοσοφίες και τις απόκρυφες συγκεντρώσεις: «μόγις εκφυγείν ισχύσαι τας νυκτερινάς εκείνας φιλοσοφίας και την μυστικήν εκείνην συνδιαγωγήν». Τέτοια έγραψε και σ’ένα βιβλίο που είχε τίτλο «Εύφραντοι» δηλαδή διασκεδαστικές ιστορίες (Διογ.Λαέρτ., Χ6).

Ο Λαέρτιος συνεχίζοντας εκείνο που είπαμε ψόγο του Επίκουρου σημειώνει: Οι κατήγοροί του έλεγαν πως στα γράμματά του βρίζει πολλούς, ιδιαίτερα το δάσκαλό του Ναυσιφάνη.. Τον λέγει μαλάκιο (πλεύμονα) και αγράμματο κι απατεώνα. Τους οπαδούς του Πλάτωνα Διονυσοκόλακες και τον ίδιο τον Πλάτωνα μαλαματένιο (χρυσούν), τον Αριστοτέλη άσωτο, που αφού κατάφαγε την πατρική του περιουσία, πήγε μισθοφόρος και κατάντησε φαρμακοπώλης.

Τον Πρωταγόρα τον έλεγε χαμάλη και γραφέα του Δημόκριτου και γραμματοδάσκαλο σε χωριά, τον Ηράκλειτο ανακατωτή, τον Δημόκριτο Ληρόκριτο (αρχιφλύαρο), τον Αντίδωρο Σανίδωρο (σαλτιμπάγκο), τους Κυνικούς εχθρούς της ελλάδας, τους διαλεκτικούς μεγάλη συμφορά, τον Πύρρωνα αμαθή και απαίδευτο. Διονυσοκόλακες ήταν οι άνθρωποι του θεάτρου (κόλακες του Διόνυσου), οι Πλατωνικοί παίρνουν το όνομα επειδή ο αρχηγός τους κολάκεψε το Διονύσιο, τύραννο της Συρακούσας.

Όλες αυτές οι πληροφορίες έχουν κοινή πηγή μια επιστολή, που άλλοι την λένε «Προς τους εν Μυτιλήνη φιλοσόφους«, άλλοι «Περί Επιτηδευμάτων«. Φτάνει όμως να έχει κανείς λίγο αισθητήριο και κάποια γνωριμία με το ήθος και το γράψιμο του φιλόσοφου για να φωνάξει πως αυτά δεν μπορούν να είναι του Επίκουρου. Η επιστολή είναι πλαστή. Μάλιστα μας δίνει μια ιδέα για το τί σκάρωναν οι σκοτεινοί άνθρωποι. Διάλεξαν το Ναυσιφάνη, για να δείξουν την ασέβεια στο δάσκαλό του από ματαιοδοξία να φανεί πρωτότυπος. Το ίδιο έκαναν και με το Δημόκριτο, όσο κι αν είναι άφθονες οι μαρτυρίες πως ο Επίκουρος τιμούσε εξαιρετικά τον εισηγητή της ατομικής θεωρίας και τον εαυτό του τον έλεγε δημοκρίτειο.

Advertisements

Μια σκέψη σχετικά μέ το “Η προπαγάνδα κατά του Επίκουρου

Τα σχόλια είναι κλειστά.