Το ποδόσφαιρο ως ιδεολογία (μέρος Α’)

Η δουλεία στην αλλοτριωμένη εργασία επεκτείνεται στον αγωνιστικό χώρο και παραμένει τόσο αόρατη σ’αυτούς που υποβάλλονται σ’αυτήν όσο και στην αρχική μορφή της.

Οι ομάδες αποφεύγουν τον φόνο, μεταχειριζόμενες τους παίκτες τους σαν δουλοπάροικους, πείθοντας τους ότι τα πράγματα είναι όπως θα έπρεπε να’ναι. Στην αρχή διαλέγονται γιατί θα συμμορφώνονται και θα ακολουθούν την πεπατημένη. Όταν οι προπονητές λένε ότι θέλουν παίκτες του σωστού χαρακτήρα εννούν ρομπότ που θα λένε «ναι κύριε, όχι κύριε, ευχαριστώ γιατί υπογράψατε για μένα κύριε είσθε ένα αξιαγάπητο πρόσωπο». Προχωρούν κατόπιν στην παραγωγή τυποποιημένων ποδοσφαιριστών, άχρωμους και χωρίς ατομικό γούστο. Φυσικά τελειώνουν παράγοντας παραμορφωμένα ανθρώπινα όντα με αλλοτριωμένες προσωπικότητες.

Το ποδόσφαιρο προσπαθεί αμείλικτα να δημιουργήσει ανθρώπους που να λειτουργούν σαν μηχανές, επινοώντας τεχνικές που υποβιβάζουν σώμα και ψυχή στην κατάσταση μηχανής. Ο Μπιλ Νίκολσον, μάνατζερ της Τόττεναμ από το 1958, είναι χαρακτηριστικός με την έμφαση που δίνει στην εκγύμναση και την προπόνηση. «Η εκγύμναση είναι ζωτική», λέει «επαναλαμβάνοντας και ξαναεπαναλαμβάνοντας κάθε δυνατή πράξη».

Δεν είναι τυχαίο ότι στη γλώσσα των σπορ, ο όρος «τεχνική» χρησιμοποιείται για να περιγράψει τον σκόπιμο έλεγχο των κινήσεων του ανθρώπινου σώματος. Ο «έλεγχος της μπάλας» είναι η βάση της ποδοσφαιρικής ικανότητας: ο όρος «ποδοσφαιριστής» δεν μπορεί με κανένα τρόπο να εφαρμοστεί σε κάποιον που είναι ανίκανος να σουτάρει, να δώσει κεφαλιά ή να κρατήσει στην κατοχή του την μπάλα με τουλάχιστον εύλογη ικανότητα». Αυτές οι δεξιότητες διδάσκονται με θεωρίες όπως ο Τεϋλορισμός, ο οποίος διδάσκει την ολοκληρωτική ορθολογικοποίηση των κινήσεων του εργάτη σ’αρμονικό συντονισμό με τους ρυθμούς των μηχανημάτων.

Σε κάθε στάδιο της ανάπτυξής του, ο καπιταλιστικός τρόπος παραγωγής φέρνει αντιμέτωπα τα άτομα, τα οποία τον έχουν παράγει, με ένα άκαμπτο ολοκληρωτικό σύστημα, στου οποίου τους νόμους πρέπει να υποταχθούν θέλοντας και μη. Η νευρική ένταση που προκαλείται από την εργασία και που μεταφέρεται στον χρόνο της ξεκούρασης προκαλεί μια επιθυμία για αντίθετη εμπειρία για ένα αντι-διεγερτικό που θα εκτονώσει την ένταση που έχει δημιουργηθεί. Όμως η μηχανοποιημένη εργασία ασκεί τέτοια επίδραση πάνω στο διάλειμμα του εργάτη ώστε αυτός προσδένεται στο δεύτερο είδωλο του εργασιακού προτσές. Ακόμη και μετά την εργασία συμπεριφέρεται παθητικά και περιμένει να ψυχαγωγηθεί από υλικό στενά συνδεδεμένο με το στυλ του τόπου εργασίας.

Η ψυχαγωγία στον προχωρημένο καπιταλισμό είναι η επέκταση της εργασίας. Αναζητείται από εκείνους οι οποίοι επιθυμούν να ξεφύγουν από το μηχανοποιημένο εργασικό προτσές για να’ναι ικανοί να το αντιμετωπίσουν πάλι.

Η απαίτηση για μια τέτοια χαλάρωση ικανοποιείται από το θέαμα που διεξάγεται στο γήπεδο. Εδώ 22 παίκτες προσφέρουν στις χιλιάδες θεατών ρουτινιασμένες εκτελέσεις παρόμοιες μ’εκείνες των εργασιακών ωρών. Η διαφορά στο περιεχόμενο λίγο ενδιαφέρει, γιατί το φαινομενικό περιεχόμενο είναι απλώς η ωχρή προθήκη- εκείνο που πραγματικά αποκρύβεται είναι η ομοιότητα μεταξύ των αλληλουχιών των κινήσεων στο παιχνίδι κι εκείνων της μηχανοποιημένης εργασίας.

Ο θεατής δεν προβάλλει αντίσταση, αλλά αφήνεται να κατακεραυνωθεί. Αφού έχει μάθει στην εργασία να συμμορφώνεται αυτόματα με την επιχειρηματική ορθολογικότητα, να υπακούει παντοτινά στις αξιώσεις των ανωτέρων του, υποχωρεί παρόμοια στην σχόλη του απ’οποιανδήποτε ανεξάρτητη δραστηριότητα.  Ο θεατής θα προτιμούσε ακόμη να μην διατυπώσει την δική του κρίση πάνω στο αθλητικό γεγονός- τα σχόλια των Μ.Μ.Ε. πάνω στον αγώνα που παρακολούθησε ασκούν μια μαγική επιρροή πάνω του. Αυτοί οι ρεπόρτερς και σχολιαστές είναι και οι ίδιοι αντιπρόσωποι του συστήματος, το οποίο μ’αυτό τον τρόπο ζητά να κάνει την υποδούλωσή του πλήρη.

Και ένα χιουμοριστικό βιντεάκι με τον πρόεδρο του εδεσσαϊκού που έχει χάσει τον μπούσουλα στα λόγια του.

_______________________________________________________

πηγή: Ποδόσφαιρο σαν ιδεολογία, Gerhard Vinnai

3 σκέψεις σχετικά με το “Το ποδόσφαιρο ως ιδεολογία (μέρος Α’)

  1. Φίλε Giorgos Dim, όλα τα αθλήματα που έχουν χάσει τον ερασιτεχνικό τους προσανατολισμό πιστεύω πως ερμηνεύονται με τον ίδιο τρόπο. Διάλεξα να αναφερθώ συγκεκριμένα στο ποδόσφαιρο γιατί διακρίνω πως έχει τους περισσότερο φανατισμένους οπαδούς σε σχέση με τα υπόλοιπα αθλήματα.
    Παλιότερα είχα αναφερθεί και στα αρνητικά χαρακτηριστικά άλλων αθλημάτων όπως το ντόπινγκ στους ολυμπιακούς αγώνες.

  2. Με το ίδιο σκεπτικό μπορούμε να ερμηνεύσουμε και τα υπόλοιπα αθλήματα ή μόνο το ποδόσφαιρο; Μόνο το ποδόσφαιρο από όλα τα αθλήματα χρησιμοποιείται κατ αυτόν τον τρόπο από το σύστημα, λόγω της ευρύτατης αποδοχής του από τον λαό;

  3. Φίλε, παρομοίως συμπεριφέρονται και οι φανατικοί οπαδοί της κάθε ομάδας και το τραγικό της υπόθεσης είναι ότι στις τάξεις των οπαδών υπάρχουν πολλά νεαρά άτομα που προσπαθούν να μιμηθούν και να αναπαράγουν αυτά που τους έχουν «διδάξει»…

    ΥΓ:Το βίντεο ήταν σαφέστατο 🙂

Τα σχόλια είναι κλειστά.