Αφιέρωμα στον ισπανό σκηνοθέτη Luis Buñuel

«Πάντα έβρισκα στον ερωτισμό, μια κάποια ομοιότητα με το θάνατο, μια σχεση μυστική αλλά σταθερή» (Μπουνιουέλ).

Ο Λουις Μπουνιουέλ, υπήρξε ισπανός σκηνοθέτης, σεναριογράφος και συγγραφέας, ο σημαντικότερος εκπρόσωπος του σουρεαλισμού στον κινηματογράφο. Στην διάρκεια των σπουδών του στη Μαδρίτη, γνώρισε το ζωγράφο Σαλβαντόρ Νταλί, τον ποιητή Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα και άλλους καλλιτέχνες, που έστρεψαν το ενδιαφέρον του από τις φυσικές επιστήμες, στην ποίηση και στον κινηματογράφο. Συνέχισε τις σπουδές του στο Παρίσι, όπου και μυήθηκε στον σουρεαλισμό.

Τρεις είναι οι βασικοί θεματικοί άξονες που διατρέχουν σχεδόν το σύνολο του έργου του:

α) Μία έντονη και ειρωνική κριτική της αστικής τάξης, του καθωσπρεπισμού και της υποκρισίας της,

β) ένας επίσης έντονος αντικληρικαλισμός, μια απέχθεια δηλαδή προς τους ιερείς και την οργανωμένη Εκκλησία και

γ) μια εμμονή με τον έρωτα και τον θάνατο. Ένας ακατάσχετος και γοητευτικά συγκαλυμμένος ερωτισμός ξεπηδάει σχεδόν απ’όλες τις ταινίες του, μαζί με μία προσκόλληση στο γεγονός του θανάτου.

Κυρίαρχο θεματικό μοτίβο είναι οι υστερικές ψυχώσεις της θρησκευτικής πίστης και κυρίως ο ερωτισμός και η σεξουαλική στέρηση:
«Σχεδόν όλες μου οι ταινίες θίγουν αυτό το θέμα, τη στέρηση: αστοί που δεν μπορούν να βγούν από ένα δωμάτιο, άνθρωποι που θέλουν να δειπνήσουν και τους εμποδίζουν, ένας τύπος που προσπαθεί να σκοτώσει και δεν μπορεί, οι εραστές που δεν μπορούν να αγκαλιαστούν…η στέρηση είναι η απόσταση ανάμεσα στον πόθο και την πραγματικότητα» (Μπουνιουέλ).

Για τον Μπουνιουέλ η θρησκευτική πίστη έτσι όπως βιώνεται μέσα από τα καταπιεστικά δόγματα, αποτελεί την τροχοπέδη της ανθρώπινης ελευθερίας και πηγή όλων των νευρώσεων.


Οι σημαντικότερες ταινίες του είναι:

«Ένα Ανδαλουσιανός σκύλος» (1929) η 16λεπτη ταινία σύμβολο του σουρεαλισμού, με μια σειρά από ασύνδετες και ονειρικές σκηνές (η εικόνα του ξυραφιού που σκίζει το μάτι παραμένει θρυλική),

«Η Χρυσή Εποχή» (1930) καταγγελία της καταπιεστικής συμπεριφοράς της αστικής τάξης και της Εκκλησίας, δοξασμός στην ανατρεπτική δύναμη του Έρωτα, της μόνης που απειλεί τον εφησυχασμό της αστικής τάξης,

«Γη χωρίς ψωμί» (1933) ένα ντοκιμαντέρ σκηνοθετημένο με πρωτόγνωρο ρεαλισμό για ένα εγκατελειμμένο, απόκληρο τόπο στην Εστρεμαδούρα της Ισπανίας,

«Οι ξεχασμένοι» (1950) μία ακόμα αδυσώπητη καταγραφή εξαθλιωμένων περιοχών (του Μεξικού αυτή τη φορά) και την άθλιας ζωής των κατοίκων του,

«El» (1952), ιστορία μιας παράφορης ζήλειας που οδηγεί στην παράνοια,

«Η εγκληματική ζωή του Αρτσιμπάλντο Ντε Λα Κρούς» (1955) πορτρέτο ενός συναισθηματικά και σεξουαλικά ευνουχισμένου αστού, που προσπαθεί να βρει υποκατάστατο της σεξουαλικής πράξης στη δολοφονία, ως την απόλυτη πράξη κατάκτησης του θηλυκού,

«Ναζαρέν» (1958) μία από τις αγαπημένες ταινίες του ίδιου του σκηνοθέτη για ένα φιλάνθρωπο ιερέα που έχει αφιερώσει την ζωή του στον Λόγο του Κυρίου, αλλά που στέκεται ανίκανος να βοηθήσει δύο γυναίκες, έστω και αν αυτός είναι ο σκοπός του, προβληματισμός παρόμοιος με αυτόν που συναντάμε στο αριστουργηματικό,

«Βιριδιάνα» (1961), όπου κι εδώ μία δόκιμη μοναχή παρά την έντονη θρησκευτική της πίστη και παρά την αγνότητα των προθέσεών της, στέκεται αδύναμη και ανεδαφική μπροστά στην σκληρή πραγματικότητα,

«Ο εξολοθρευτής άγγελος» (1962) μια ταινία συμβολική για μια παρέα αριστοκρατών που συγκεντρώνονται για δείπνο και διαπιστώνουν στο τέλος της βραδιάς, ότι για κάποιον ανεξήγητο λόγο αδυνατούν να διασχίσουν το κατώφλι του σαλονιού,

«Συμεών ο ερημίτης » (Simon of the Desert) (1965), μια ταινία όπου διακωμωδεί τους πειρασμούς ενός στυλίτη μοναχού,

«Η ωραία της ημέρας» (1967) η μεγαλύτερη εμπορική επιτυχία του σκηνοθέτη με την Κατρίν Ντενέβ στον πρωταγωνιστικό ρόλο μιας νεαρής αστής, που το πρωί είναι πιστή και σεμνή σύζυγος και το βράδυ πόρνη σε οίκο ανοχής,

«Ο Γαλαξίας» (1969) μια ταινία για τη μισαλλοδοξία και την απόλυτη αλήθεια,

«Τριστάνα» (1970) μια από τις πιο βατές ταινίες του Μπουνιουέλ, για μια νεαρή ορφανή κοπέλα προστατευόμενη του αριστοκράτη Δόν Λόπε, που νοιώθει να ασφυκτιά από τον καταπιεστικό έρωτά του,

«Η κρυφή γοητεία της μπουρζουαζίας» (1972) για μια παρέα αστών που προσπαθούν να γευματίσουν χωρίς όμως να τα καταφέρνουν, δοσμένη με πολύ χιούμορ και ειρωνία (ο αγαπημένος μου συγγραφέας Βασίλης Ραφαηλίδης έχει γράψει βιβλίο με αυτόν τον τίτλο, θα αναφερθώ σε μελλοντικό άρθρο γι’αυτό)

«Το φάντασμα της ελευθερίας» (1974) η πιο σουρεαλιστική απ’όλες τις ταινίες του, κατά τον ίδιο ένα φόρος τιμής στον Κάρλ Μάρξ και στις πρώτες φράσεις του Μανιφέστου («Ένα φάντασμα πλανάται πάνω από την Ευρώπη…») και

«Το σκοτεινό αντικείμενο του πόθου» (1977), η τελευταία ταινία του Μπουνιουέλ, που περιγράφει τον παράφορο έρωτα ενός πλούσιου ευγενή για τη νεαρή καμαριέρα του.

______________________________________________________

πηγές άρθρου:

http://filosofia.gr/blogs/index.php?op=ViewArticle&articleId=228&blogId=20

http://filosofia.gr/blogs/index.php?op=ViewArticle&articleId=520&blogId=20

http://en.wikipedia.org/wiki/Luis_Bu%C3%B1uel

http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9B%CE%BF%CF%85%CE%AF%CF%82_%CE%9C%CF%80%CE%BF%CF%85%CE%BD%CE%B9%CE%BF%CF%85%CE%AD%CE%BB

http://deeperintomovies.net/journal/archives/tag/luis-bunuel

Advertisements

3 σκέψεις σχετικά με το “Αφιέρωμα στον ισπανό σκηνοθέτη Luis Buñuel

  1. Λατρεύω τον Buñuel! δεν μπορώ να σου περιγράψω πόσο!

    Να σου ζητήσω τη χάρη να διορθώσεις το επώνυμό του στον τίτλο; Αν δεν έχεις ισπανικό πληκτρολόγιο, κάνε copy paste από το σχόλιό μου.

    Επίσης αν μπορείς να διορθώσεις τον Αρτσιμπαλντο ντε λα Κρους, πολύ θα χαιρόμουν.

    Και νομίζω ότι η ταινία έγινε γνωστή στα ελληνικά (καλώς ή κακώς) ως «η κρυφή γοητεία της μπουρζουαζίας» και όχι η «διακριτική».

  2. Είχα δει την διακριτική γοητεία της Μπουρζουαζίας από τον συγκεκριμένο σκηνοθέτη, αλλά δεν είχα πολυκαταλάβει το νόημα 😛
    Πάντως διαβάζοντας το αφιέρωμα σου κατάλαβει κάποια πράγματα παραπάνω..

Τα σχόλια είναι κλειστά.