Ο Μύθος του Κενταύρου

Ο μύθος του Κενταύρου είναι από τους πιο αγαπημένους μου. Στη δυτική πρόσοψη του ναού του Διός στην Ολυμπία, οι Κένταυροι στέκονται όρθιοι στα πόδια ενός αλόγου, ενώ από κει που θα’πρεπε να αρχίζει ο λαιμός του ζώου βρίσκουμε ένα ανθρώπινο κορμί. Η μυθολογία αναφέρει πως οι Κένταυροι ήταν απόγονοι του βασιλιά Ιξίωνα της Θεσσαλίας και ενός σύννεφου, που ο Δίας του έδωσε τη μορφή της Ήρας.

Σε μια άλλη παραλλαγή υποστηρίζεται ότι ήταν απόγονοι του γιου του Απόλλωνα, Κένταυρου και της Στίλβιας. Κάποιοι υποστηρίζουν πως όταν έκαναν την παρουσία τους οι πρώτοι Σκύθες ιππείς, οι Έλληνες νόμισαν ότι ήταν ένα σώμα με τ’άλογά τους, επειδή η ιππασία ήταν κάτι άγνωστο γι’αυτούς κατά τους ομηρικούς χρόνους. Το ίδιο υποστηρίζεται και για το ιππικό των κατακτητών στη Νότια Αμερική από τους Ινδιάνους. Ένα κείμενο που έγραψε ο Πρήσκοτ αναφέρει τα εξής για τους ινδιάνους:

Ένας από τους καβαλάρηδες έπεσε απ’το άλογό του. Οι Ινδιάνοι που πίστευαν ότι ήταν ένα και το αυτό πλάσμα, βλέποντας το ζώο να πέφτει και να χωρίζεται στα δυό, ταράχτηκαν τόσο πολύ ώστε υποχώρησαν και τράπηκαν σε φυγή, φωνάζοντας προς τη μεριά των συντρόφων τους ότι το ζώο κόπηκε στα δυο, ενώ φοβόνταν μήπως είχαν βρει το μυστικό χέρι του θεού.


Οι Έλληνες όμως, αντίθετα με τους Ινδιάνους, ήταν εξοικειωμένοι με τ’άλογα, άρα πιθανότερο είναι πως η επινόησή τους ήταν εσκεμμένη επινόηση και όχι λόγω άγνοιας. Ο γνωστότερος μύθος γύρω από τους Κένταυρους είναι αυτός που αναφέρεται στον πόλεμο με τους Λάπιθες μετά από καβγά σε γαμήλια τελετή.

Το κρασί ήταν μια νέα εμπειρία για τους Κενταύρους, οπότε στη μέση της συνεστίασης ένας απ’αυτούς, τελείως μεθυσμένος, εξύβρισε τη νύφη και αναποδογυρίζοντας τα τραπέζια άρχισε την περιβόητη Κενταυρομαχία, που αργότερα θα γινόταν έργο του Φειδία ή από κάποιον μαθητή του στον Παρθενώνα, πράγμα που και ο Οβίδιος έγραψε στο δωδέκατο βιβλίο των Μεταμορφώσεών του και που θα ενέπνεε το Ρούμπενς. Οι Κένταυροι, νικήθηκαν από τους Λάπιθες, οπότε και αναγκάστηκαν να φύγουν από τη Θεσσαλία. Ο Ηρακλής σε μια δεύτερη συνάντηση μαζί τους, κόντεψε να τους αφανίσει με τα βέλη του.

Οι Κένταυροι ήταν τα σύμβολα μιας οργισμένη άξεστης βαρβαρότητας, ο Χείρων, όμως, “ο πιο σοφός απ’τους Κενταύρους”, ήταν ο δάσκαλος του Αχιλλέα και του Ασκληπιού. Τους έμαθε τις τέχνες της μουσικής, της ιατρικής, και της χειρουργικής. Ο Χείρων ξεχωρίζει στο δωδέκατο τραγούδι της Κόλασης, το γνωστό σαν “τραγούδι των κενταύρων”.

Ο Πλίνιος αναφέρει ότι είχε δει έναν Ιπποκένταυρο ταριχευμένο και διατηρημένο σε μέλι, που τον είχαν φέρει στην Ρώμη απ’την Αίγυπτο, την εποχή της αυτοκρατορίας του Κλαίδου. Στο “συμπόσιο των Εφτά Σοφών”, ο Πλούταρχος αφηγείται μεταξύ σοβαρού και αστείου πως κάποτε ένας απ’τους βοσκούς του έφερε του Περίανδρου, του τυράννου της Κορίνθου, ένα νεογέννητο πλάσμα, μέσα σ’ένα δερμάτινο σάκο, που’χε γεννήσει μια φοράδα και που’χε πρόσωπο,λαιμό και χέρια ανθρώπου και σώμα αλόγου. Έκλαιγε σαν μωρό κι ο καθένας πίστευε ότι ήταν ένας τρομερός οιωνός. Ο σοφός Θαλής το εξέτασε, και είπε στον Περίανδρο πως πραγματικά δεν μπορούσε να εγκρίνει τον τρόπο με τον οποίο φερόταν στους βοσκούς του. Ο Λουκρήτιος στο πέμπτο βιβλίο του ποιήματός του “περί της φύσεως των πραγμάτων”, δηλώνει ότι ο Κένταυρος είναι κάτι απίθανο, εφόσον το άλογο φτάνει στην φάση της ωριμότητάς του πριν απ’τον άνθρωπο. Στην ηλικία των τριών ετών ο Κένταυρος θα’πρεπε να ταν ένα άλογο στην ακμή του και συνάμα ένα παιδί που κλαψουρίζει. Το άλογο θα πέθαινε βέβαια πενήντα χρόνια πριν απ’τον άνθρωπο.

______________________________________________________

πηγή: Το βιβλίο των φανταστικών όντων, Χορχε Λουις Μπορχες

About these ads

5 thoughts on “Ο Μύθος του Κενταύρου

  1. @ Άθεε, τί να κάνεις..Αδυναμίες είναι αυτές..
    @ Λίνα μου, σ’ευχαριστώ για τα καλά σου λόγια
    @ Διαγόρα νομίζω πως ο Θαλής θεώρησε την γέννηση του Κενταύρου ως κάποιου είδους “θεϊκής προειδοποίησης” για την απαράδεκτη συμπεριφορά του Περίανδρου. Κάποια άλλη εξήγηση δεν μπορώ να σκεφτώ.

  2. Πλάσματα μυθικά οι Κένταυροι που συμβολίζουν την ανισσοροπία..
    Ενώ συχνά, μαζί με άλλα υπερφυσικά πλάσματα, χρησιμοποιήθηκαν ως μέσα φημισμού των δυνάμεων των Θεών..

    Όμορφο θέμα διάλεξες άλλη μια φορά stardust30 :-)

  3. Φύγαμε από τις ξέκωλες και πήγαμε στις εξώβυζες θεές;
    Όμως γιατί να τις θεωρήσουμε σύμβολα άξεστων και μάλιστα βαρβάρων…
    Προτιμώ σύμβολα οργισμένων θεανών!
    Άμα είναι καλλονή η θεά… είναι θεά, πάει και τελείωσε!

Δεν επιτρέπονται σχόλια.