Περί Έρωτος και άλλων δαιμονίων- Φιλόδημος Επιγράμματα

Τα Επιγράμματα δημοσιεύθηκαν μετά το 100π.χ. Μπορεί ο συγγραφέας να μην είναι ο ίδιος ο Φιλόδημος, ωστόσο κατά τη γνώμη του Sider (μελετητή των Επιγραμμάτων) πρόκειται για ένα πρόσωπο που σε μεγάλο βαθμό εμπνέεται από τις αρχές της Επικούρειας φιλοσοφίας και προσπαθεί να την βιώσει, αν και δεν το καταφέρνει πάντοτε.
Ο ίδιος ο Φιλόδημος καταδικάζει τον έρωτα και μιλά περιφρονητικά για την ερωτική επιθυμία, αρκετές φορές στο φιλοσοφικό του έργο. Παρ’ όλα αυτά πιστεύω πως η ποιητική αξία των παρακάτω στίχων είναι ανεξάρτητη με το αν συμφωνούν με τις αρχές της επικούρειας φιλοσοφίας.

Απολαύστε μερικούς από τους στίχους αυτής της διαχρονικής ερωτικής ανθολογίας (οι ζωγραφιές είναι του Borris Vallejo):

boris-vallejo-alone-to-her-fantasies

Το παίξιμο της άρπας και η ομιλία της Ξανθίππης,
το εύγλωττο βλέμμα και το τραγούδι της και η φλόγα που αρχίζει
να σιγοκαίει
θα σε κάψουν ψυχή μου. Δεν ξέρω γιατί, πότε και πώς θα συμβεί.
Θα το μάθεις δύσμοιρη ψυχή μου όταν θα τσουρουφλίζεσαι.


Κάθε φορά που βρίσκομαι στην αγκαλιά της Κυδίλλης, είτε μέρα
είτε νύχτα τολμήσω να την αναζητήσω,
περπατώ στο χείλος του γκρεμού και το ξέρω, ξέρω ότι κάθε φόρα
παίζω το κεφάλι μου στα ζάρια.
Και τί με ωφελεί που ξέρω; Γίνεσαι θρασύς όταν με σέρνεις Έρωτα,
και παίρνεις από την καρδιά μου τη σκιά του φόβου…….
boris-vallejo-99teefaandthebutterflies
Η Χαριτώ κλείνει τα εξήντα της χρόνια, όμως οι πλεξούδες της
παραμένουν ακόμα μαύρες και μακριές,
τα δύο της στήθη στέκουν στο στέρνο της ολόρθα σαν αλαβάστρινoi
κώνοι χωρίς να χρειάζονται στηθόδεσμο,
ενώ το δέρμα της αρυτίδωτο αποπνέει ακόμα αμβροσία, σαγήνη
ακατανίκητη και χίλιες ακόμη χάρες.
Όσοι εραστές δεν πτοείστε από φλογερούς πόθους σπεύστε,
λησμονώντας πόσες δεκαετίες την βαραίνουν.

Τί πόδια θεέ μου, τί γάμπες και τί μηροί (θα λιποθυμίσω)
τί πισινά, τί εφηβαίο και τί λαγόνες
τί ώμοι θεέ μου και τί στήθη, και τί λεπτός λαιμός είναι αυτός,
τί χέρια και τί μάτια (θα τρελαθώ τελείως),
μα και με τί τέχνη κουνιέται και τί φιλιά υπέροχα μοιράζει
και τί φωνούλα είναι αυτή (πάρτε με για θυσία)
Τί κι αν είναι μια Ιταλίδα Φλώρα που δεν ξέρει να τραγουδά
τους στίχους της Σαπφούς
κι ο Περσέας ερωτεύτηκε κάποτε την Ινδή Ανδρομέδα..
boris-vallejo-018
Δεν πρόβαλε ακόμα ο καρπός από τον ανθό ούτε μαύρισαν ακόμα
τα τσαμπιά που θα προβάλουν την παρθενική σου χάρη.
Όμως οι νεαροί Έρωτες, Λυσιδίκη, ήδη τροχίζουν τα τόξα τους
που βρίσκουν
γρήγορα στόχο και μια κρυφή φωτιά σιγοκαίει μέσα μας.
Ας φύγουμε δύστυχοι εραστές πριν τα βέλη των Ερώτων
πάρουν θέση στην χορδή.
Προβλέπω να ξεσπά μεγάλη φωτιά σε λίγο..

Φώτισε δικέρατη, νυχτερινή, φιλεύωχη Σελήνη, φώτισε
γλιστρώντας μέσα από των παραθυριών τις γρύλιες
λούσε με το φως σου το ξανθό Καλλίστιον. Κανείς δε σε φθονεί,
αθάνατη, εσένα που θωρείς από ψηλά τα έργα των εραστών.
Ξέρω Σελήνη μακαρίζεις κι εκείνη κι εμένα,
άλλωστε και τη δική σου ψυχή πυρπόλησε κάποτε ο έρωτας
του Ενδυμίωνα.

boris-vallejo-1979-05

Advertisements

10 σκέψεις σχετικά με το “Περί Έρωτος και άλλων δαιμονίων- Φιλόδημος Επιγράμματα

  1. @ silia, νομίζω πως ο πραγματικός έρωτας είναι αυτός που σε παρασύρει πέραν της λογικής κρίσης- τί σημασία έχουν τα ανθρώπινα μέτρα και σταθμά όταν σε παρασύρει η αύρα του έρωτα;

  2. «Η Χαριτώ κλείνει τα εξήντα της χρόνια, όμως οι πλεξούδες της
    παραμένουν ακόμα μαύρες και μακριές,
    τα δύο της στήθη στέκουν στο στέρνο της ολόρθα σαν αλαβάστρινoi
    κώνοι χωρίς να χρειάζονται στηθόδεσμο,
    ενώ το δέρμα της αρυτίδωτο αποπνέει ακόμα αμβροσία, σαγήνη
    ακατανίκητη και χίλιες ακόμη χάρες.
    Όσοι εραστές δεν πτοείστε από φλογερούς πόθους σπεύστε,
    λησμονώντας πόσες δεκαετίες την βαραίνουν.»
    ————————————
    Όταν είσαι ποιητής , βλέπεις τα πράγματα , πίσω από ένα … ιδιάζον και … κολακευτικό «πρίσμα» …
    Ας είναι …
    Υπέροχη ποίηση .
    Τα συγχαρητήρια όμως (όπως λέει και κάποιος άλλος σχολιαστής παραπάνω) και στον μεταφραστή .

  3. Έρωτας, ένταση διαρκής που εξουθενώνει, φλόγα άσβηστη, πάθος ανόμοιο άλλου.

    Όμορφη περιγραφή, όμορφη ανάρτηση.

    *Καλησπέρα stardust30.:-)

  4. Διαγόρα, ο μεταφραστής είναι ο Καραμανώλης Γιώργος, ο οποίος από το 2002 εργάζεται ως μελετητής στο Centro Internationale per lo Studio dei papiri Ercolanesi, στη Νάπολη.
    Όσοι έχουν δει την ταινία Μπλακ Μπεε (μαύρο πρόβατο), τον έχουν δει να μιλά για τους παπύρους του Ερκουλάνο. Είναι ο μοναδικός έλληνας ερευνητής που δουλεύει σε αυτό το τόσο σημαντικό εύρημα και μάλιστα με την στήριξη του ιταλικού (αντί του ελληνικού) κράτους.

  5. @ Ιοκάστη μου, αυτό το ιστολόγιο ήταν πάντα υπέρ του make love not war. Έχω πολλές αναρτήσεις αφιερωμένες στον έρωτα, απλά αυτή είναι ξεχωριστή γιατί αφενός μεν συνδέει την ερωτική ποίηση με την επικούρεια φιλοσοφία αφετέρου συνδέεται και με το θέμα των παπύρων του Ερκολάνουμ (είχα κάνει ένα αφιέρωμα παλιότερα και στην ταινία Μπλακ Μπεε https://stardust30.wordpress.com/2008/09/16/blackmpeeetainia/) στην Ιταλία μιας και αυτοί οι στίχοι βρέθηκαν σε απολιθωμένο πάπυρο στην βίλα όπου βρέθηκαν εκατοντάδες έργα φιλοσόφων.

  6. Τι πόιηση, με λόγια και εικόνα…
    «Τί πόδια θεέ μου, τί γάμπες και τί μηροί (θα λιποθυμίσω)
    τί πισινά, τί εφηβαίο και τί λαγόνες
    τί ώμοι θεέ μου και τί στήθη, και τί λεπτός λαιμός είναι αυτός,
    τί χέρια και τί μάτια (θα τρελαθώ τελείως),
    μα και με τί τέχνη κουνιέται και τί φιλιά υπέροχα μοιράζει
    και τί φωνούλα είναι αυτή (πάρτε με για θυσία»!
    Ναι πάρτε με θεοί για να σας ανταμώσω!

  7. «το εύγλωττο βλέμμα και το τραγούδι της και η φλόγα που αρχίζει
    να σιγοκαίει θα σε κάψουν ψυχή μου»

    Αυτός ο στίχος μ’άρεσε ίσως πιο πολύ από όλους, είναι προφανέστατο πως το έχει ζήσει το συνάισθημα του έντονου έρωτα ο συγγραφέας, και η παρομοίωσή του με φωτιά είναι απόλυτα επιτυχής (διακρίνω μια στροφή του στυλ make love not war εδώ ή είναι ιδέα μου;)

Τα σχόλια είναι κλειστά.