Η τέχνη της αυτοκίνησης..

Πριν μερικές μέρες αντέγραψα ένα πολύ όμορφο κείμενο το οποίο κατηγορεί το αυτοκίνητο ως μέσον καταστροφής του αστικού περιβάλλοντος. Σε αντίθεση με εκείνο – αυτό το κείμενο του Νίκου Δήμου (ένα κομμάτι κι όχι όλο, αν θέλετε διαβάστε το εδώ ολόκληρο) βλέπουμε την άλλη όψη στην χρήση του αυτοκινήτου, την πραγματική ομορφιά της οδήγησης και τον ορισμό της τέχνης της αυτοκίνησης.

Τι θα ήταν μία τέχνη της αυτοκίνησης; Σίγουρα τέχνη του χώρο-χρόνου (όπως το μπαλέτο), πολυαισθητική (όραση, ακοή, σωματική ενέργεια και ισορροπία). Ένα είδος χορού με μηχανική προέκταση – το όχημα, δίτροχο ή τετράτροχο.

Έχουμε ένα σκηνικό: το τοπίο, φύση ή πόλη. Έχουμε μία κινησιολογία, χωρογραφία – την πορεία του δρόμου. Έχουμε ένα όχημα με συγκεκριμένες ιδιότητες (ιπποδύναμη, κράτημα, σχέσεις, φρένα κλπ.) Έχουμε έναν οδηγό με τη δική του προσωπικότητα.

Το «έργο»: να βρεθεί ο πιο αρμονικός, πιο κομψός – αλλά και πιο γρήγορος τρόπος μετακίνησης του δεδομένου οδηγού στον δεδομένο δρόμο με την αξιοποίηση στο έπακρο των ικανοτήτων του οχήματος. Με σεβασμό στην οικονομία των μέσων – όχι περιττές κινήσεις. (Η ιδανική γραμμή σε κάθε στροφή. Τι άλλο κάνει ο χορευτής με το σώμα του). Να εκτελεστεί άψογα η χορογραφία του δρόμου – με αποτέλεσμα να νιώσει ο οδηγός (και οι θεατές – αν υπάρχουν) συναίσθημα ικανοποίησης, ευφορίας, ανάτασης – το συναίσθημα του τέλεια κατορθωμένου έργου. Μπορεί αυτό το συναίσθημα να είναι τόσο έντονο που να σε γεμίζει.

Θα μου πείτε: υπάρχουν άνθρωποι που δεν νιώθουν καμία ευχαρίστηση με το οδήγημα. Και θα απαντήσω: υπάρχουν άνθρωποι που δεν αισθάνονται καθόλου την ποίηση ή την μουσική.

Τελικά όλα αυτά η τα νιώθει κανείς, η δεν τα νιώθει. Κάθε θεωρία είναι γκρίζα, όπως είπε κι ο Goethe. Ιδιαίτερα όταν αφορά θέματα γούστου και αίσθησης. Κι εγώ εδώ που μονολογώ, προσπαθώ όχι να οικοδομήσω μία θεωρία αλλά απλά να καταλάβω τι μου συμβαίνει όταν οδηγώ. Γιατί αισθάνομαι πλήρωση, εσωτερική αρμονία, όταν μου «κολλήσει» μία ωραία διαδρομή;  Γιατί μου δίνει η αυτοκίνηση χαρά κι εκτόνωση; Και γιατί εγώ (και χιλιάδες άλλοι) ξεκινάμε για «βόλτα», χωρίς να έχουμε λόγο, χωρίς να πηγαίνουμε κάπου.; Μόνο για την διαδρομή;

Η κίνηση σε ανοιχτό δρόμο είναι ηδονή για τον συνειδητό οδηγό. Αυτή η ηδονή οφείλεται άραγε στην αίσθηση της φυγής; Στην χαρά της αλλαγής; Στην κίνηση αυτή καθ’ αυτή, στην υπερνίκηση της αδράνειας; Στην αρμονία μιας σωστής χορογραφίας; Ας τα ψάξουν οι ψυχολόγοι!

Πάντως το γεγονός είναι ότι για αρκετούς ανθρώπους η αυτο-κίνηση είναι αισθητική απόλαυση. Τονίζω το αυτό- όταν με πάνε, δεν νιώθω τίποτα. Άρα παίζει και η αυτονομία βασικό ρόλο για την ηδονή. Αν το όχημα είναι δίτροχο ή ανοιχτό, τότε, στις άλλες αισθήσεις προστίθεται και η αφή (του ανέμου) και η όσφρηση (κομμένο χόρτο, καπνός ξύλων, ρετσίνι). Η ταχύτητα εντείνει τις αισθήσεις αυτές – κι ότι βλέπεις, ακούς, νιώθεις, μυρίζεις είναι ενισχυμένο σε σχέση με την καθημερινή αισθητική νωθρότητα.

Σε όλα αυτά οι μηχανόβιοι πλεονεκτούν σε σχέση με τους γιωταχήδες (ακόμα και τους ανοιχτούς) εκτός από ένα: την μουσική. Ένας καλός στερεοφωνικός ήχος κάνει το μπαλέτο μας πλήρες. Η μουσική φυσικά πρέπει να διαλεχτεί με πολλή προσοχή – να ταιριάζει με το τοπίο, το είδος του δρόμου, την κατάσταση του καιρού (βαριά σύννεφα χωρίς Mahler;) και το κέφι του οδηγού. Αν πετύχει η επιλογή τότε έχουμε την τέλεια περίπτωση: τα τοπία που ξετυλίγονται στην οθόνη του παρμπρίζ έχουν την σωστή μουσική υπόκρουση και η κίνηση της χορογραφίας τον δικό της ρυθμό.

Advertisements

2 σκέψεις σχετικά με το “Η τέχνη της αυτοκίνησης..

  1. @ Διαγόρα, το γεγονός πως έχουμε τους χειρότερους δρόμους είναι δυστυχώς μια μεγάλη αλήθεια.. Όσο για τη συμπεριφορά είναι θέμα ελληνικής παιδείας τόσο από γονείς (που μαθαίνουν τα παιδιά να αδιαφορούν για τον ΚΟΚ) και άλλο τόσο από το σχολείο (το οποίο δεν κάνει καμία προσπάθεια να διαμορφώσει οδηγική συμπεριφορά).
    Πάντως μια πολύ ωραία διαδρομή που έχω να προτείνω σε όσους κάνουν «επιδρομές» στα βουνά είναι αυτή από Λιτόχωρο μέχρι Πριόνια όπου έχει τόσο πολύ πράσινο που πραγματικά σε μαγεύει. Βέβαια θέλει λίγη προσοχή γιατί έχει πολλές στροφές και ανηφόρες/κατηφόρες αλλά πραγματικά αξίζει τον κόπο..

  2. Και η υπόθεση της μουσικής βολεύεται για τους μηχανόβιους, με εμπιθριόφωνο και ακουστικά που μπαίνουν μέσα στον πόρο του αυτιού. Αυτό βέβαια ισχύει μόνο εκτός πόλης, γιατί εντός πόλης είναι επικίνδυνο.

    Ωραίο κείμενο, και πολύ εύλογη αναζήτηση, αν και, ανάμεσα στις χώρες του δυτικού κόσμου, στην Ελλάδα τέτοιου είδους συγκινήσεις είναι σπάνιες και φευγαλέες: όσο καλό όχημα και να έχεις, όσο όμορφο και να είναι το τοπίο, απ΄τη μιά οι απαίσιοι δρόμοι, απ΄την άλλη οι απαίσιοι οδηγοί, δύσκολα σε αφήνουν να ευχαριστηθείς το ταξίδι.

Τα σχόλια είναι κλειστά.