Οι μάρτυρες αρχαίοι φιλόσοι και η κληρονομιά που μας άφησαν

Ο Σωκράτης, τρανό παράδειγμα, ο οποίος κατηγορήθηκε πως «διέφθειρε» τους νέους (ενώ τους φώτιζε) και τους βοηθούσε να απαλλαγούν από τη θεοκρατία , «εισήγαγε καινά δαιμόνια» τον κατηγόρησε το ιερατείο.

Ο Αριστοτέλης που έφυγε από την Αθήνα όταν ο όχλος ήταν έτοιμος να τον εκτελέσει, ο Αισχύλος σώθηκε αφού αυτοεξορίστηκε στη Σικελία, ο Θεμιστοκλής σώθηκε χάρη στην προστασία που του πρόσφερε ο «βάρβαρος» Πέρσης βασιλιάς, ο Παυσανίας, βασιλιάς της Σπάρτης, αφού κατασυκοφαντήθηκε πέθανε από πείνα πολιορκούμενος από όχλο, ο Πρωταγόρας, ο Φειδίας, ο Μιλτιάδης, ο Πυθαγόρας του οποίου την σχολή κατέστρεψε ο όχλος του Μεταποντίου, ο Ερμόδωρος ο άριστος των πολιτών εξορίστηκε από την Έφεσο και μετανάστευσε στην Ρώμη όπου συνέταξε την πολιτειακή νομοθεσία της «Δωδεκαδέλτου» κ.α.

Ο Πλάτων βλέποντας την απαράδεκτη αυτή συμπεριφορά του όχλου, είπε κάποτε την αλήθεια «στη δημόσια ζωή ο κάθε άνθρωπος αντιπροσωπεύει έναν εχθρό για τον εαυτό του, κι απ’ όλες τις μάχες που μπορεί κανείς να κερδίσει η πρώτιστη, η πιο ένδοξη, είναι εκείνη που κερδίζει απέναντι στον εαυτό του, ενώ η πιο επαίσχυντη από τις ήττες, η πιο άνανδρη είναι το να ηττηθείς από τον ίδιο τον εαυτό σου».

Ο Ηράκλειτος που είχε πει πως «αξίζει στους Εφέσιους να πάνε να κρεμασθούν όλοι από έφηβοι και μεγαλύτεροι και να παραδώσουν την πόλιν στους προέφηβους» και πέθανε αφού κυνηγήθηκε στο κτήμα του, από τον ίδιο απρόσωπο όχλο και φαγώθηκε από σκυλιά..

Όμως αν έλειπαν αυτοί οι μάρτυρες της Επιστήμης, της Σκέψης, της Τέχνης, αυτά τα καταδιωκόμενα πρόσωπα-ήρωες του Πολιτισμού τί θα είχαμε σήμερα από την αρχαία Ελλάδα, από τις κοινωνίες της, τις πολιτείες της, την ομαδικότητα και συλλογικότητά της;

Ακόμη και η ελληνική πολιτική κληρονομιά σήμερα δεν προέρχεται από την ομάδα και την οργάνωσή της αλλά από την Πολιτική ως επιστήμη, όπως την έστησαν και την τελειοποίησαν οι μεγάλοι πολιτικοί στοχαστές-θύματα της πολιτικής του εξουσιάζειν και εξουσιάζεσθαι, ο Αριστοτέλης, ο Πλάτων, που την έφτυσε και αποσύρθηκε στον Κολωνό και τόσοι άλλοι.

Στην Ελλάδα της παιδείας, που παρείχαν ιδιώτες στοχαστές στις σχολές τους (τέτοιες σχολές δεν ίδρυσε ποτέ καμία πόλις), και στους παραγόμενους απ’ αυτές τις σχολές επιστήμονες, γιατρούς, μαθηματικούς, καλλιτέχνες, σ’αυτή την Ελλάδα των προσωπικοτήτων-δημιουργών οφείλει η ανθρωπότητα ό,τι έχει λάβει ως ευεργεσία που την έκανε πολιτισμένη. Στην Ελλάδα της ομάδας δεν οφείλει τίποτε, απαράλλακτα όπως δεν οφείλει τίποτε και στον ασιατικό μαζισμό, ο οποίος δεν ανέδειξε ποτέ το πρόσωπο, αλλά το εξαφάνισε κάτω από τον όγκο της εξουσίας-πολιτικής ή θρησκευτικής.

Όμως αυτές οι γυμνές αλήθειες, που προέκυψαν από την ίδια την ζωή του αρχαίου Ελληνισμού (και προκύπτουν από τη ζωή κάθε ομάδας), αλήθειες που οι πολλοί τις έζησαν και τις «υπέστησαν» θα λέγαμε αλλά μόνο πρόσωπα που πέτυχαν την ένδοξη νίκη απέναντι στον εαυτό τους τις συνειδητοποίησαν, τις εξέφρασαν και τις παρέδωσαν σε εμάς, αυτές οι αλήθειες ίσως αποτελούν το μόνο αντικείμενο μιας πολιτικής του σήμερα: της πολιτικής που δημιουργεί την προσωπικότητα δια της παιδείας και γενικότερα δια του διαφωτισμού, που υποστηρίζει την δημιουργικότητα της προσωπικότητας, εγγυάται την ανάδειξή της και την επιβραβεύει και προστατεύει από την καταστρεπτική έως φονική ορμή της απρόσωπης μάζας.

(Από το περιοδικό «Δαυλός» τεύχος 303)

Γιατί ακόμη και στις μέρες μας η πλειοψηφία ενός λαού παραμένει αμόρφωτη – όχι επειδή η ίδια το θέλησε αλλά επειδή της το επέβαλε η ‘ελίτ’- μιας και η παιδεία παραμένει το φονικότερο όπλο κατά των διακρίσεων, του ρατσισμού, της ανισότητας και της ολιγαρχίας. Έτσι η ολιγαρχία μπορεί να την χαλιναγωγεί ανάλογα με τους σκοπούς της και να την υπνωτίζει ώστε να καταστέλλει το δημιουργικό πνεύμα που κρύβει μέσα της.

4 σκέψεις σχετικά με το “Οι μάρτυρες αρχαίοι φιλόσοι και η κληρονομιά που μας άφησαν

  1. @ φίλε Νίκο, επειδή μάλλον κάτι λάθος βλέπεις εδώ, δεν εξηγείται αλλιώς αυτό που γράφεις..
    Ο stardust30 είμαι εγώ, ο συγγραφέας του άρθρου αυτού. Δεν βλέπω κάπου που να διαφωνώ με τον εαυτό μου..
    Πάντως θα μου επιτρέψεις να διαφωνήσω με το «ημών πρόγονοι» μιας και το να διεκδικεί κανείς μια τέτοια συγγένεια σημαίνει πως έχει αδιάψευστα στοιχεία (πράγμα που εμείς δεν έχουμε).

  2. φιλε μου βλεπω πως οι αλλοι δυο που αφησαν σχολιο στο side σου συμφωνουν ΟΧΙ με αυτα που ειπεσ εσυ αλλα με αυτα που εζησαν και μαρτυρισαν οι αρχαιοι ημων προγονοι. θετω ενα ερωτημα σε εσενα και τους αλλους δυο τι κανατε για να αλλαξει το σημερα? τιποτα!!

  3. Ελπίζω πως τέτοια λαμπρά ελεύθερα και ανεξάρτητα πνεύματα θα ξανάρθουν στην επιφάνεια για να μας φωτίσουν λίγο από το σκοταδισμό του ιερατείου και της τρομολαγνείας του θανάτου..
    Όσο για την παιδεία θέλω να πιστεύω πως οι μαθητές κάποτε θα αδράξουν την μέρα !
    Carpe diem λοιπόν!

  4. δυστυχώς, αυτά που ανέφερες ισχύουν γι’ αυτό και έχουμε φτάσει σε μια τόσο αποτρεπτική κατάσταση. Η ελλιπής παιδεία ωφείλεται κατά κύριο λόγο για την αδράνεια των πολιτών, και πιστεύω πως αυτή η «παιδεία» είναι κατευθυνόμενη από τα μεγάλα συμφέροντα, για αυτό και είναι ελλιπής ώστε να μην αφυπνίσει τον λαό.

Τα σχόλια είναι κλειστά.